Нэг догол мөр

Бор дарсны амтанд
Бодол оюунаа чилээж
Бор зүрхнийхээ ганцаардлыг
Болор хундагатай хуваалцана

Нэг догол мөр

Би их жижигхэн эрхтэнтэй. Хөлийн чигчий хурууг угаасаа том байлгах гээд ч яахав дээ. Ямар гутлыхаа уртлын хоёр захыг цоололтой биш.

Нэг догол мөр

Бүсгүй минь, Битгий санаа зов. Энэ ертөнцөд намайг харамлаж маажих, хүүхэн байтугай золбин муур ч байхгүй. Харин ч энэ нөгөө Чалватай явж байсан бүсгүй байна гээд хар муурнууд тойрч зугтаан, урдуур чинь өнгөрөх зовлон үгүй болно. :P

Хэлний курст сурч байгаа №2

Энэ долоо хоногоос ярианы хичээл орж эхлэв. Багш нь нэг ийм туранхай өндөр шар залуу бий. Жинсэн өмдөн дээр сороочиг өмсөөд зангиа зүүчихдэг. Зангианых нь үзүүр хүйснээс нь нэг сөөм дээш байдаг. Нөгөө Үл мэдэх шиг. Стиль нь байх шиг байгаан.

Монгол хэл таг. За тэгээд маниус ойлголцох гэж алийшд. Тэр хичээл бол 100 хувь боди лангуаж. Бүх биеэ ашигладгийн. маргааш нь хамаг бие шал хөндүүр болно гээл бодчих.

Сүүлийнх нь хичээл нэг ёс журам, соёл нтр-тэй холбоотой хичээл. Даалгавраа хийгээгүй болохоор нээх сайн санахгүй байна өө.

Ямартай ч гудамжинд таарсан хүүхнийг шууд үнсэж болохгүй байх тухай асуудал нь “etiquite” –ийн асуудал болохыг бодит жишээн дээр тайлбарласан нь туйлын таатай байлаа. “Etiquite” нь нийтээр зөвшөөрөгдсөн хэм хэмжээ, customary гэдэг нь тухайн нэг орон нутаг бүлэг хүмүүсийн соёлоос шалтгаалсан зүйл гэдэг ялгааг мэдэхийн тулд тэгсэн хэрэг. Сольчихсоэ байж магадгүй шүү. Өөрслдөө бататгаарай. Энэ 2ыг ялгах нь миний хувьд шинэ жолооч баруун зүүн гараа ялгаж сурахтай адилхан байна.

Бас соёлын нэг асуудалд table manners буюу хоолны соёлын тухай орно. Энэ талаар болох болон болохгүй үйлдлийг мөн л эмэгтэй хүний гарыг атгах гэх мэтээр биечлэн үзүүлж ойлгосон нь сайхан байлаа.

Taboo буюу бүдүүлэг үйл хөдлөлийг ойлгосноо илэрхийлэхдээ манай ангийн нэг сонин эгчийн өөдөөс fuck you гаргаж тайлбарлав. Үнэн кайфтай. Энийг offensive-тай ерөөсөө андуурч болохгүй. Энэ нь арай зөөлхөн. Жишээлбэл хүний зургийг зөвшөөрөлгүй авах орно гээд л нэг хөөрхөн охины зургийг утсан дээрээ хадгалчихсан гэж байгаа гэж...

За тэгээд ярьвал culture literacy гэдэгт impolite гэж нэг юм бас бий. Энэ ч тодорхой дөө.

Энэ долоо хоногт нэг иймэрхүү л сонинтой, хэлний курсээр...

Монгол нэрийн гарал үүслийн тайлбар толь №2

1.    Сүх: Хүн ер нь эхнэр, зэвсэг хоёроосоо өөр юуг хайрлахав дээ. Энэ үгнээс үзэхэд түүний эцэг түлээчин байсан байж тун болзошгүй бөгөөд ганц хүүгээ төрөхөд нь ээжийнх нь нэрийг өгөлтэй биш. Тэгээд эрэгтэй хүнд Сүх гэдэг нэр өгөх болжээ.

2.    Сэлэнгэ: Түүний аав ээжийг нь найрч байх үедээ АПУ-ийн Сэлэнгэ ундааг баттай авчирч өгдөг байжээ. Ээж нь ч дуртай байж. Түүнийг төрөхөд тэрхүү дурсамж гэнэт сэргэн, хоёр тэрхүү дурсамжаа үүрд санахыг бэлгэдэж Сэлэнгэ хэмээн нэрийджээ. Хожмоо тэдний хайр сэтгэлийг билгэдэг Монголын хамгийн том гол мөрнийг Сэлэнгэ гэх болжээ.

3.    Жаргал: Аргын тооллын 1214 онд цагаан хэрмээс нааш яг 31 алд газарт Чингис хааны нэгэн аравт хилээ хамгаалаад сууж байдаг байж. Нэгэн шөнө нэгэн цэрэг ахлагчдаа “Алтан улсын 30 цэрэг бидэн рүү одоо довтлох гэж байна” гэдгийг гатнуулдаж олж мэдээд хэлжээ. Нэмэлт хүч дуудах цаг үгүй байсан тулд жаран ширхэг гал асаажээ. Тэгээд алтан улсын 30 цэрэг довтлоогүй юм гэнэ лээ. Маргааш нь төрсөн нэгэн хүнийг яг “Жаран ширхэг түүдэг гал” гэж нэрлэх гэж байснаа товчилж эхний, төгсгөлийн үеүдийг оруулан бичээд “Жаргал” болгожээ.

4.    Солонго: Ер нь бол энэ нэр “сул унга” гэдэг үгсийн нийлэмжээс гаралтай л даа. Хүмүүс нийлүүлж ярьж “сулунга” болгоод, соёлын довтолгооны үед “Солонго” болсон юм. Тэр үед үүлнээс сугаран гарч буй усны бичил дуслуудын наранд гэрэлд ойж харагдсан хэсгийг мөн адил “солонго” гэж нэрлэх шийдвэр гарч байж. Нэр үгээр нь нэг улсыг нэрлэсэн байдаг.

5.    Цолмон: Энэ нэрийг бичихээр л тэр чононд идүүлцэн унага санаанд ороод байх юм. Бодвол хүсээгүй хүүхдэд л өгдөг нэр байх.

6.    Номин: Эртний Хятадад Минь улс ноёрхож байх үед баруун хойд хэсэгт бослого гарч, “No, Ming” гэх англи уриатай лоозон барьж жагсдаг байсан нь энэ нэрний үндэс тавигдахад хүргэсэн.

7.    Эрдэнэ: Аль ч хэлэнд хэлний эволюци ядагдаж байдаг ба хэд хэдэн үгс маш хурдтай өөрчлөгддөг, утгаа ч сольдог. Тэр үгийн нэг нь энэ “Эрдэнэ” л дээ. Дээр үед “Дува сохор” байсийн. Тэгээд хэд хэд хувирсаар социйн үед “Хэзээд бэлхэн” байгаад одоо үед “Эрдэнэ” болоод, харин саяхнаас “Гэрэлтцамхаг” болсон.

8.    Хонгор: Дээрхи шиг охин тоодоггүй зарим нэг хүмүүс иймэрхүү нэрийг дуудах их дуртай байдаг юм. Бүр нэг асуулт асуухдаа гурав дууддаг гээч. Ер нь мөрөөдлийн нэр. Залуус нь “царайлаг” Хонгоруудыг “мөрөөдөж” дуудна, “царай муутай” хонгорууд нь олон залуусыг “мөрөөдөж” дуудуулна. Саяны жишээг эмэгтэй хүн дээр авав.

9.    Цэрэн: Түвдэд Утабан уулын ойн цоорхойд сүм бариад, хаалга хананаас нь хонх уяад, салхинаас болоод жижкэн “црин” гэж дугараад, гэнэт нэг хүн төрөхөд, урт салхи салхилаад, нөгөө хонх нь нэг их урт “црииййн” гэж дуугараад, бариад нэр өгөх гээд бодоод, алхаж байсан хүн нь тэрийг сонсоод, “Цэрэн” гэж нэр өгч байжээ.